هنر شیشه گری چیست

هنر شیشه گری چیست

هنر شیشه گری چیست،شکل و فرم دادن به مایعی ذوب شده و خلق آثار زیبایی که چشم هر بیننده ای نوازش خواهد داد. نهایت ذوق و سلیقه و هنر دست افرادی را خواهد رساند که سالیان سال در این حرفه مشغول به فعالیت بوده و هستند. با ما تا پایان این متن همراه شوید تا همه ابعاد این کار را مورد بررسی قرار دهیم.

تاریخچه شیشه گری در ایران

شیشه گری یکی از قدیمی ترین صنعت هایی بوده که از زمان های دور و قبل از باستان در میان اقوام ایرانی رواج داشته است. باستان شناسانی که در این زمینه کاوش کرده اند به بقایای لوازمی از جنس شیشه دست یافته اند که آن را متعلق به دوران هخامنشی می دانند. در قسمت شمال غربی کشورمان گردنبندی کشف شده که قدمت آن به ۲۲۵۰ سال قبل از میلاد مسیح برمی گردد.

باستان شناسان بر این عقیده هستند که سومری ها در هزاره سوم قبل از میلاد مسیح به صنعت شیشه آشنا بوده اند؛ اما به طور کلی رواج صنعت مذکور در ایران به دوران اشکانیان و ساسانیان بر می گردد. بعد از آمدن اسلام به ایران اکثر افرادی که با این صنعت آشنایی داشتند به سوریه کوچ کردند.

در این دوران بود که این صنعت رونق گرفت و کار خطاطی یا در اصطلاح مینایی بر روی شیشه شروع شد؛ اما راه اندازی کارگاه های مربوطه به زمان صفویان بر می گردد برای اولین بار در شهرهای اصفهان و شیراز این کارگاه ها شروع به کار کردند.

مواد و مصالح لازم برای شیشه گری

۱: عنصرهای پایه

در ساخت شیشه و صنعت شیشه گری، عنصرهای سیلیس یا اکسید سیلیسیم از اصلی ترین مواد تشکیل دهنده شیشه هستند که اغلب به صورت سنگ چخماق و ماسه و سنگ چینی می باشند.

۲: عنصر های ذوب کننده

عنصر هایی مانند سود که به صورت سولفاد سدیم و کربنات سدیم هستند نقطه ذوب سیلیسیم را پایین می آورند و به خمیر شیشه حالتی قلیایی می دهند.

۳: عنصر های تثبیت کننده

از این عنصر ها برای ترکیب شدن هر چه بهتر مواد اصلی و ذوب کننده با هم مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین این عناصر باعث می شوند تا شیشه در مواد حل نشود. از مهم ترین این عناصر کربنات کلسیم است.

۴: عنصر های سفید کننده

این عنصرها برای خنثی کردن یک رنگ در خمیر شیشه از یک رنگ دیگر استفاده می شود. به عنوان مثال: برای خنثی کردن رنگ قرمز از رنگ سبز استفاده می کنند.

کار شیشه گری در دو مکان صورت می گیرد.

۱: مکان های سنتی

۲: کارخانه و کارگاه های پیشرفته و تخصصی.

مواد و وسایلی که در کارگاه سنتی شیشه گری مورد استفاده قرار می گیرد: ابزار و مواد ی که در شیشه گری مورد استفاده قرار می گیرد به ترتیب زیر است.

۱: بوری یا میله دم، این لوله از جنس فولاد است و حالتی تو خالی دارد؛ که طول آن از ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانت متغیر است. قطر آن چیزی در حدود ۵/۱ تا ۲ سانت است. از این میله برای برداشتن شیشه ذوب شده از داخل کوره استفاده می کنند.

۲: قاشق چوبی: این قاشق که کار یک قالب گیر را انجام می دهد. باید همیشه خیس باشد.

۳: مخزن آب یا دستگاه آب: این مخزن یا دستگاه معمولا به شکل یک حوضچه مستطیلی شکل است که همیشه باید پر از آب باشد.

روش های ساختن شیشه در کارگاه های شیشه گری

در هنر شیشه گری سه روش برای ساختن شیشه وجود دارد.

۱: روش فوتی

۲: روش فوتی قالبی

۳: روش پرسی.

در روش فوتی باید مواد را برای ذوب شدن در کوره قرار داد. بعد از ذوب شدن به وسیله بوری یا میله دم آن را از کوره در می آورند. مواد ذوب شده را روی نوک میله ثابت نگه می دارند. در مرحله بعدی نوبت به ورز دادن و چرخاندن و گرد کردن و مرمری کردن شیشه بر روی میز کار می رسد. این مرحله باید با نهایت دقت انجام شود؛ زیرا کم یا زیاد چرخاندن و ورز دادن موجب خراب شدن مواد می شود.

سپس دوباره مواد را گرم می کنند و با میله دم در آن فوت می کنند تا حبابی تشکیل شود. سپس سوراخی در وسط کار به وجود خواهند آورد. در این مرحله کار را باید یک بار سرد کرد. سپس برای بار دوم مواد را در کوره قرار می دهند و بعد از گرم شدن به وسیله میله آن را بیرون می آورند و در پایان باید مواد را قاشقی کنند. بعد از پایان این مراحل استاد کار میله دم را به دست می گیرد و انقدر می چرخاند تا شکل اولیه شیشه به دست بیاید.

روش فوتی قالبی

در این روش اول مقداری از مواد ذوب شده را با میله دم از کوره در می آورند. بعد از این که یکبار در آن دمیده شد مقداری مواد به آن اضافه کرده و آن را گرم می کنند. سپس مواد را در قالب می ریزند و به وسیله میله دم در آن دمیده می شود. این کار باعث می شود تا خمیر شیشه شکل قالب را به خودش بگیرد. بعد از قالب کردن، آن را از میله دم جدا می کنند. لبه های کار را صاف می کنند و کار را روانه گرم خانه خواهند کرد.

روش پرسی

از این روش در شیشه گری اغلب برای ساخت بطری استفاده می شود. ابتدا با میله دم مقداری مواد مذاب را از کوره بیرون می آورند. سپس مواد را از میله جدا می کنند و در قالب پرسی قرار می دهند. این عمل باید با سرعت انجام شود؛ زیرا مواد قبل از سرد شدن باید شکل بگیرد. با بستن در قالب و تحت فشار قراردادن آن، خمیر شکل مورد نظر را به خود خواهد گرفت.

تولید شیشه رنگی در کارگاه های شیشه گری

در هنر شیشه گری برای آن که شیشه ای رنگی تولید شود اولین قدم ریختن اکسیدان های فلزی در خمیر آن است. روش استفاده از اکسیدان در خمیر شیشه به صورت زیر است.

۱: اکسید آن، با اضافه کردن آن رنگ سبز روشن و تیره به دست خواهد آمد. با اضافه کردن اکسید کبالت آبی بسیار زیبایی به دست خواهد آمد.

۲: اکسید کرم، با اضافه کردن این نوع اکسیدان رنگ زرد، سبز، سبز آبی به دست خواهد آمد.

۳: اکسید مس، با اضافه کردن این اکسید رنگ سبز یا آبی ایجاد خواهد شد. البته در مواقعی هم رنگ قرمز تولید می شود.

شیشه گری قبل از آن که کار باشد هنر است. کار با آتش و مواد ذوب شده و خلق اثر زیبایی از جنس بلور و شیشه جز هنر چیز دیگری نمی تواند باشد. هرچند در طول سالیان کار شیشه گری دچار تغییر و تحولات فراوانی شده است؛ اما هنوز کارگاه هایی در کشور وجود دارند که با روش های سنتی که از قدیم به آنان رسیده است این صنعت را ادامه می دهند.

در این میان شرکت نگار جام یکی از مهمترین شرکت هایی است که در زمینه تولید و توزیع انواع شیشه رنگی و ساده مشغول فعالیت است. افرادی که مایلند با محصولات این شرکت آشنا شوند می توانند به کانال رسمی نگار جامی در تلگرام و اینستاگرام بپیوندند.

درباره modir

پیشنهاد ما به شما

کفپوش شیشه ای در طراحی داخلی

کفپوش شیشه ای در طراحی داخلی کفپوش شیشه ای پوشش های کاربردی و زیبا برای …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code